Odmowa wypłaty odszkodowania za pożar: najczęstsze powody i co zrobić

Strona główna / Wiedza / Nieruchomości / Odmowa wypłaty odszkodowania za pożar: najczęstsze powody i co zrobić

Odmowa wypłaty odszkodowania za pożar opiera się najczęściej na zarzucie rażącego niedbalstwa (np. brak przeglądu komina lub instalacji), podejrzeniu umyślnego podpalenia, zatajeniu okoliczności przy zawieraniu umowy albo wyłączeniu z ogólnych warunków. Odmowę można podważyć: zażądaj akt szkody, zbierz dokumenty straży pożarnej i przeglądów, uzyskaj opinię o przyczynie ognia i złóż reklamację, a potem ewentualnie pozew.

Najczęstsze powody odmowy wypłaty za pożar

Pożar to jedno z podstawowych ryzyk w każdej polisie domu i mieszkania, dlatego ubezpieczyciele rzadko twierdzą, że zdarzenie w ogóle nie jest objęte ochroną. Spór dotyczy zwykle przyczyny ognia i zachowania ubezpieczonego. Odmowa wypłaty odszkodowania za pożar opiera się najczęściej na jednym z tych argumentów:

  • pożar powstał z rażącego niedbalstwa, na przykład przez nieczyszczony komin, niesprawną instalację elektryczną czy pozostawiony bez nadzoru ogień,
  • zachodzi podejrzenie umyślnego podpalenia,
  • przy zawieraniu umowy podano nieprawdziwe informacje, o które ubezpieczyciel pytał, na przykład o sposób ogrzewania lub użytkowania budynku,
  • budynek nie spełniał wymogów z ogólnych warunków, np. był niezamieszkany dłużej niż pozwala polisa,
  • spalony budynek lub mienie nie były objęte umową, na przykład budynek gospodarczy nieujęty w polisie.

Każdy z tych powodów musi zostać wykazany przez ubezpieczyciela. Decyzja odmowna powinna wskazywać okoliczności i podstawę prawną, a także pouczać o drodze sądowej (art. 29 ust. 5 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej).

Rażące niedbalstwo a przeglądy komina i instalacji

Zgodnie z art. 827 § 1 KC ubezpieczyciel jest wolny od odpowiedzialności, gdy szkodę wyrządzono umyślnie. Przy rażącym niedbalstwie odszkodowanie co do zasady się nie należy, chyba że umowa stanowi inaczej albo zapłata odpowiada względom słuszności. Wiele polis mieszkaniowych przewiduje ochronę także przy rażącym niedbalstwie, dlatego pierwszym krokiem jest sprawdzenie ogólnych warunków.

Rażące niedbalstwo to coś więcej niż zwykła nieuwaga. Chodzi o zachowanie, które w oczywisty sposób łamie podstawowe zasady ostrożności. Brak jednego przeglądu kominiarskiego nie musi automatycznie oznaczać rażącego niedbalstwa, zwłaszcza gdy pożar powstał z innej przyczyny. Ubezpieczyciel musi wykazać, że zaniedbanie miało związek z powstaniem pożaru.

Najmocniejsze dowody w tej części sporu to:

  • protokoły okresowych przeglądów komina oraz instalacji elektrycznej i gazowej,
  • rachunki za czyszczenie komina i serwis pieca,
  • dokument straży pożarnej z ustaloną lub prawdopodobną przyczyną pożaru,
  • opinia biegłego lub rzeczoznawcy z zakresu pożarnictwa.

Podejrzenie podpalenia i postępowanie karne

Gdy okoliczności pożaru są niejasne, policja lub prokuratura prowadzi postępowanie. Ubezpieczyciel często czeka wtedy z decyzją na jego wynik.

Przepisy pozwalają mu na to: jeśli w ciągu 30 dni nie da się wyjaśnić okoliczności, świadczenie wypłaca się w ciągu 14 dni od dnia, w którym ich wyjaśnienie przy należytej staranności było możliwe. Bezsporną część powinien jednak wypłacić w pierwszym terminie (art. 817 KC).

Jeśli postępowanie karne zostało umorzone z powodu braku przestępstwa lub niewykrycia sprawcy, a ubezpieczyciel nadal odmawia, powołując się na podpalenie przez ubezpieczonego, to on musi to udowodnić. Samo podejrzenie nie jest podstawą odmowy.

Warto zażądać kopii materiałów, na których ubezpieczyciel się opiera, bo masz prawo do dokumentów zebranych w sprawie (art. 29 ust. 6 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej).

Zatajone okoliczności i zakres polisy

Ubezpieczyciel może powołać się na art. 815 KC, jeśli przy zawieraniu umowy nie podano okoliczności, o które pytał w formularzu lub innych pismach. Dotyczy to na przykład informacji o rodzaju ogrzewania, konstrukcji budynku, prowadzeniu działalności w domu czy tym, że budynek nie jest zamieszkany.

Ważne: chodzi tylko o okoliczności, o które ubezpieczyciel wyraźnie pytał. Pytania bez odpowiedzi, mimo których zawarto umowę, uważa się za nieistotne.

Przy zarzucie zatajenia ubezpieczyciel nie odpowiada tylko za skutki okoliczności, które nie zostały podane. Jeśli pożar nie miał z nimi związku, odmowa jest wątpliwa. Warto też sprawdzić, czy spalone mienie było objęte polisą: budynki gospodarcze, garaże i altany często wymagają osobnego wpisania do umowy.

Jak podważyć odmowę wypłaty odszkodowania za pożar

  1. Przeczytaj uzasadnienie decyzji i wskaż, na jaki zapis polisy powołuje się ubezpieczyciel.
  2. Zażądaj akt szkody: protokołu oględzin, opinii o przyczynie pożaru, notatek likwidatora.
  3. Zbierz dokumenty straży pożarnej, policji lub prokuratury oraz protokoły przeglądów.
  4. Jeśli przyczyna jest sporna, zleć opinię rzeczoznawcy z zakresu pożarnictwa.
  5. Złóż reklamację, odnosząc się do każdego argumentu odmowy. Ubezpieczyciel odpowiada w 30 dni, a w szczególnie skomplikowanych sprawach najwyżej w 60 dni.
  6. Przy podtrzymaniu odmowy rozważ wniosek do Rzecznika Finansowego albo pozew.

Ogólne zasady postępowania przy odmowie opisujemy w tekście, co zrobić, gdy ubezpieczyciel odmawia wypłaty odszkodowania za szkodę w mieszkaniu. Kancelaria Help Expert prowadzi sprawy o odszkodowanie za pożar, także gdy ubezpieczyciel odmówił wypłaty. Analiza sprawy jest bezpłatna, a wynik zależy od zapisów polisy i ustaleń co do przyczyny pożaru.

Przeczytaj także: Jak skutecznie napisać odwołanie od decyzji ubezpieczyciela w sprawie szkody mieszkaniowej

Najczęściej zadawane pytania

Czy brak przeglądu kominiarskiego oznacza odmowę wypłaty?

Nie automatycznie, bo ubezpieczyciel musi wykazać, że zaniedbanie było rażące i miało związek z pożarem. Jeśli ogień powstał z innej przyczyny, na przykład od zwarcia w sprzęcie, brak przeglądu komina nie ma znaczenia. Sprawdź też, czy polisa nie obejmuje szkód powstałych z rażącego niedbalstwa.

Czy ubezpieczyciel może wstrzymać wypłatę do końca śledztwa?

Może przesunąć wypłatę, jeśli bez wyników postępowania nie da się wyjaśnić okoliczności, ale bezsporną część powinien wypłacić w terminie 30 dni (art. 817 KC). O przyczynach opóźnienia musi poinformować na piśmie. Warto wnioskować o wypłatę części bezspornej, zwłaszcza przy spalonym domu.

Co jeśli pożar spowodował domownik?

Przy nieumyślnym spowodowaniu pożaru przez domownika ubezpieczyciel co do zasady odpowiada. Bez odmiennej umowy nie odpowiada tylko za szkodę wyrządzoną umyślnie przez osobę, z którą ubezpieczający pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym (art. 827 § 3 KC). Zwykła nieostrożność domownika nie jest podstawą odmowy.

Czy niezamieszkany dom jest chroniony od pożaru?

Zależy to od ogólnych warunków, bo wiele polis ogranicza ochronę dla budynków niezamieszkanych przez dłuższy czas. Jeśli ubezpieczyciel pytał o to przy zawarciu umowy, a odpowiedź była nieprawdziwa, może powołać się na art. 815 KC. Zawsze sprawdź dokładne brzmienie zapisu, na który powołuje się decyzja.

Ile czasu mam na odwołanie od odmowy po pożarze?

Roszczenie z umowy ubezpieczenia przedawnia się po 3 latach, a bieg przedawnienia liczy się na nowo od otrzymania pisemnej decyzji o odmowie (art. 819 KC). Reklamację warto złożyć szybko, póki dostępni są świadkowie i dokumenty. Przed rozbiórką spalonego budynku zadbaj o pełną dokumentację.

Masz prawo do odszkodowania

Bezpłatna wycena

Masz prawo do odszkodowania, które pokryje wszystkie koszty remontu lub odbudowy nieruchomości.

Powrót Przejdź dalej

Wątpliwości?

Zadzwoń
+48 507 199 100
+48 573 588 220